<?xml version="1.0" encoding="utf-8" standalone="yes"?><rss version="2.0" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"><channel><title>relacje.news</title><link>https://relacje.news/</link><description>Serwis informacyjny z progresywną i solidarnościową perspektywą.</description><language>pl</language><lastBuildDate>Sat, 03 Oct 2026 13:02:43 +0200</lastBuildDate><atom:link href="https://relacje.news/tagi/vat/index.xml" rel="self" type="application/rss+xml"/><image><url>https://relacje.news/img/default-cover.svg</url><title>relacje.news</title><link>https://relacje.news/</link></image><item><title>Państwo dopłaci do tańszej benzyny 5 mld zł. Ropa drożeje, ale na drogim paliwie najwięcej zarobiły rafinerie</title><link>https://relacje.news/maksymalne-ceny-paliw-na-weekend-rzadowa-znizka-niejasny-koszt/</link><guid isPermaLink="true">https://relacje.news/maksymalne-ceny-paliw-na-weekend-rzadowa-znizka-niejasny-koszt/</guid><pubDate>Sat, 03 Oct 2026 13:02:43 +0200</pubDate><dc:creator>Redakcja relacje.news</dc:creator><description>Od soboty paliwo jest tańsze o ponad złotówkę na litrze poprzez program CPN, bo rząd obniżył VAT i akcyzę. Budżet straci na tym około 5 mld zł, które państwo chce odzyskać od koncernów zarabiających na wysokich marżach.</description><content:encoded xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/">&lt;p&gt;Od soboty 3 października do poniedziałku 5 października litr benzyny 95 nie może kosztować więcej niż 6,73 zł, benzyny 98 więcej niż 7,59 zł, a oleju napędowego więcej niż 7,88 zł. Limity ogłosiło &lt;a href="https://www.gov.pl/web/energia/tansze-tankowanie-dla-kierowcow-rzad-uruchamia-nowa-edycje-programu-cpn"&gt;Ministerstwo Energii&lt;/a&gt; w pierwszym obwieszczeniu nowej edycji programu „Ceny Paliwa Niżej” (CPN). Program mógł wrócić, bo prezydent Karol Nawrocki &lt;a href="https://www.polsatnews.pl/wiadomosc/2026-10-01/prezydent-podpisal-ustawe-w-sprawie-cen-paliw-postawil-tez-zadania/"&gt;podpisał 1 października&lt;/a&gt; ustawę o podatku od nadmiarowych zysków koncernów paliwowych, choć jednocześnie skierował ją do Trybunału Konstytucyjnego. Według &lt;a href="https://www.samar.pl/wiadomosci/wraca-pakiet-cpn-paliwa-tansze-od-3-pazdziernika-do-konca-2026-roku-2026"&gt;szacunków branżowych&lt;/a&gt; kierowcy płacą za litr o 1,20 do 1,30 zł mniej niż przed startem programu.&lt;/p&gt;
&lt;div class="alert alert-info" role="alert"&gt;
&lt;p class="mb-0"&gt;&lt;p&gt;Maksymalne ceny paliw obowiązujące od soboty do poniedziałku:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;benzyna 95: 6,73 zł/l&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;benzyna 98: 7,59 zł/l&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;olej napędowy: 7,88 zł/l&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;&lt;/p&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;p&gt;Pierwsze obwieszczenie dotyczy tylko soboty, niedzieli i poniedziałku, natomiast sam program potrwa do 31 grudnia 2026. Kolejne ceny maksymalne minister energii będzie &lt;a href="https://www.wnp.pl/rynki/od-soboty-do-poniedzialku-maksymalne-ceny-paliw-benzyna-95-6-73-zl-za-litr-diesel-7-88-zl,1105215.html"&gt;ogłaszał w obwieszczeniach publikowanych w dni powszednie&lt;/a&gt;. To &lt;a href="https://www.gov.pl/web/energia/tansze-tankowanie-dla-kierowcow-rzad-uruchamia-nowa-edycje-programu-cpn"&gt;trzecia odsłona CPN&lt;/a&gt; w tym roku: pierwsza działała od 31 marca do 30 czerwca, druga od 17 do 31 sierpnia.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Paliwo drożeje od początku roku z kilku powodów naraz. Trwa wojna na Bliskim Wschodzie, a wokół cieśniny Ormuz, którą płynie ropa z Zatoki Perskiej, rosną napięcia; 28 września baryłka ropy Brent kosztowała &lt;a href="https://superbiz.se.pl/wiadomosci/ropa-znow-drozeje-brak-rozejmu-na-bliskim-wschodzie-winduje-ceny-aa-kWxP-u17f-1ciJ.html"&gt;107,08 USD&lt;/a&gt;, a od początku roku jej cena wzrosła o ponad 70 proc. Olej napędowy podbił dodatkowo &lt;a href="https://www.infor.pl/twoje-pieniadze/koszty-utrzymania/7630326,dokad-dojda-ceny-paliw-w-2026-roku-dlaczego-diesel-drozeje-szybciej-niz-benzyna-peka-bariera-8-zl-za-1l.html"&gt;rosyjski zakaz eksportu diesla z 8 lipca&lt;/a&gt;, który zmniejszył jego podaż na świecie. Sama wojna nie wyjaśnia jednak tego, co działo się na polskich stacjach. Na początku lipca baryłka Brent kosztowała &lt;a href="https://globenergia.pl/dlaczego-benzyna-jest-o-ponad-zlotowke-drozsza-jezeli-ceny-ropy-wrocily-do-dawnego-poziomu/"&gt;około 72,5 USD, praktycznie tyle samo co pod koniec lutego&lt;/a&gt;, a litr benzyny 95 podrożał w tym czasie z 5,62 do 6,79 zł. Podatki w obu tych dniach były takie same, bo pierwsza edycja CPN zaczęła się później i skończyła 30 czerwca, a zmiana kursu dolara tłumaczy tylko część różnicy. Resztę zatrzymały marże w łańcuchu paliwowym, zwłaszcza rafineryjne, na rynku, na którym, jak pisze GLOBENERGIA, konkurencja w hurcie jest słaba. Te właśnie nadmiarowe zyski ma teraz częściowo odebrać nowy podatek.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Cena na stacji spada, bo rząd obniżył VAT na paliwa z 23 do 8 proc. i zmniejszył akcyzę, a górna granica ceny ma pilnować, żeby obniżka podatków trafiła do kierowców, zamiast zostać w marżach. Budżet traci przez to wpływy, które ma odrobić nowa danina: według &lt;a href="https://www.wnp.pl/rynki/od-soboty-do-poniedzialku-maksymalne-ceny-paliw-benzyna-95-6-73-zl-za-litr-diesel-7-88-zl,1105215.html"&gt;wnp.pl&lt;/a&gt; podatek w wysokości 60 proc. od nadmiarowych zysków, które firmy paliwowe osiągną od 1 marca 2026 do 31 marca 2027. Koszt obecnej edycji szacuje się na około 5 mld zł do końca roku, a poprzednie kosztowały, &lt;a href="https://www.gov.pl/web/energia/tansze-tankowanie-dla-kierowcow-rzad-uruchamia-nowa-edycje-programu-cpn"&gt;według ministerstwa&lt;/a&gt;, około 4,7 mld zł i 0,5 mld zł. Rynek uznał, że danina uderzy w koncerny: kurs Orlenu, kontrolowanego przez Skarb Państwa i dominującego w sprzedaży paliw, &lt;a href="https://superbiz.se.pl/wiadomosci/ceny-paliw-w-dol-o-ponad-zlotowke-jest-reakcja-gieldy-aa-pzAR-aXCc-P9Q7.html"&gt;spadł po ogłoszeniu programu o 2,4 proc.&lt;/a&gt; Najpierw płaci więc państwo, rezygnując z części VAT i akcyzy, a dopiero potem, jeśli ustawa przejdzie przez Trybunał i podatek przyniesie zakładane wpływy, część pieniędzy zarobionych przez koncerny na wysokich marżach wróci do budżetu.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Na obniżce VAT i akcyzy zyskuje każdy, kto tankuje, i to proporcjonalnie do tego, ile tankuje. Najwięcej dostaną ci, którzy mają samochód, jeżdżą nim dużo i mają dokąd pojechać. Kto dojeżdża do pracy autobusem albo pociągiem, nie dostaje z programu nic wprost, bo CPN obniża cenę paliwa na stacji, a nie cenę biletu. Nie skorzystają też gospodarstwa domowe, które martwią się rachunkami za ogrzewanie i prąd, bo program nie obejmuje energii. Około 5 mld zł pomocy trafi tam, gdzie spala się najwięcej paliwa, niezależnie od dochodu tankującego.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Trzecia edycja cen maksymalnych od marca pokazuje zarazem, że rząd ma narzędzia do regulowania cen i sięga po nie, kiedy uzna to za politycznie potrzebne. Państwo, które potrafi ustalić górną granicę ceny litra benzyny, mogłoby podobnie potraktować prąd, gaz albo czynsze, czyli wydatki, które gospodarstwa domowe płacą co miesiąc bez względu na to, czy mają samochód.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Najmniej wyboru mają ci, którzy jeździć samochodem muszą. Według badania czterech politechnik, &lt;a href="https://oko.press/wykluczenie-transportowe-badania-fundusz"&gt;opisanego przez OKO.press&lt;/a&gt;, wykluczenie komunikacyjne dotyczy 10 mln Polaków i nie występuje tylko w 33 z 2479 gmin. Dla mieszkańców pozostałych każda podwyżka na stacji przenosi się wprost na koszt dojazdu do pracy. Program CPN obniża ten koszt do końca grudnia, ale na połączenia autobusowe i kolejowe, które pozwoliłyby zostawić samochód w domu, nie przeznacza nic.&lt;/p&gt;</content:encoded><enclosure url="https://relacje.news/img/uploads/stacja-paliw-noca-dystrybutory.jpg" type="image/jpeg"/><media:content url="https://relacje.news/img/uploads/stacja-paliw-noca-dystrybutory.jpg" medium="image"/><category>ekonomia</category><category>finanse publiczne</category><category>ceny paliw</category><category>VAT</category><category>akcyza</category><category>Orlen</category><category>Ministerstwo Energii</category><category>Karol Nawrocki</category><category>transport publiczny</category><category>koszty życia</category></item><item><title>Niższy VAT na paliwa wraca na kilka tygodni. Kto naprawdę na tym zarabia?</title><link>https://relacje.news/nizszy-vat-na-paliwa-wraca-na-kilka-tygodni-kto-naprawde-na-tym-zarabia/</link><guid isPermaLink="true">https://relacje.news/nizszy-vat-na-paliwa-wraca-na-kilka-tygodni-kto-naprawde-na-tym-zarabia/</guid><pubDate>Tue, 18 Aug 2026 11:03:00 +0200</pubDate><dc:creator>Redakcja relacje.news</dc:creator><description>Od poniedziałku obowiązują obniżony VAT i maksymalne ceny paliw, ale program potrwa tylko do końca wakacji. Korzystają głównie kierowcy z wyższymi dochodami, koszt spada na budżet, a osoby bez samochodu nie dostają nic.</description><content:encoded xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/">&lt;p&gt;Od poniedziałku na stacjach benzynowych znów obowiązuje obniżony VAT na paliwa oraz maksymalne ceny detaliczne. Minister właściwy do spraw energii ogłosił konkretne stawki graniczne na wtorek, a rząd formalnie przywrócił program regulacji cen paliw, znany jako CPN. Ma działać do końca wakacji.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Obniżka VAT zmniejsza kwotę podatku doliczaną do każdego litra paliwa, co bezpośrednio obniża cenę na dystrybutorze. Maksymalna cena to osobne narzędzie: państwo ustala pułap, powyżej którego stacja nie może sprzedawać paliwa, niezależnie od tego, ile kosztowała je hurtowa dostawa. Pierwsze rozwiązanie uderza w dochody budżetu państwa, bo VAT od paliw to jedno z największych źródeł wpływów podatkowych. Drugie uderza w marżę detaliczną koncernów i niezależnych stacji, zostawiając nietkniętą część biznesu związaną z rafinacją i hurtem, gdzie te same firmy nadal zarabiają na cenach ropy i produktów naftowych.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id="spór-polityczny-na-tle-mechanizmu"&gt;Spór polityczny na tle mechanizmu&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Wokół decyzji trwa wymiana ciosów między rządem a prezydentem. Premier Donald Tusk napisał, że ceny mogłyby być jeszcze niższe i program mógłby trwać do końca roku, gdyby nie działania prezydenta Karola Nawrockiego. Według Tuska prezydent stanął po stronie koncernów paliwowych, nie po stronie kierowców.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Z przeciwnej strony politycznego sporu odzywa się poseł PiS Przemysław Czarnek, który twierdzi, że to koalicja rządząca celowo utrzymywała wyższe ceny na stacjach przez cały sezon wakacyjny, nie decydując się wcześniej na obniżkę VAT i akcyzy. Czarnek szacuje stratę Polaków na blisko 4 miliardy złotych. Ta liczba pochodzi od polityka opozycji i nie została zweryfikowana niezależnie, ale sam spór pokazuje, że obie strony sceny politycznej traktują ceny paliw jako temat kampanijny, a nie wyłącznie problem gospodarczy.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id="kto-realnie-korzysta"&gt;Kto realnie korzysta&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Obniżka VAT na paliwo działa jak ulga proporcjonalna do zużycia, nie do dochodu. Kto tankuje więcej, ten oszczędza więcej złotówek. W praktyce oznacza to, że największą korzyść odnoszą gospodarstwa domowe z własnym samochodem, firmy transportowe i flotowi użytkownicy aut służbowych, czyli grupy statystycznie zamożniejsze niż przeciętne gospodarstwo domowe. Osoby, które nie mają samochodu, bo nie stać ich na jego utrzymanie, albo które poruszają się komunikacją zbiorową, nie odczuwają z tego programu żadnej bezpośredniej korzyści. Nie ma przy tym odpowiadającej obniżki cen biletów autobusowych czy kolejowych, finansowanej z tej samej puli decyzji rządowych.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Regulacja maksymalnych cen chroni kierowcę przed nagłym skokiem cen na stacji, ale nie zmienia struktury zysków koncernów paliwowych takich jak Orlen. Spółka traci część marży na sprzedaży detalicznej objętej limitem, jednocześnie zachowując zyski z segmentu wydobycia, rafinacji i sprzedaży hurtowej, które nie podlegają żadnemu pułapowi cenowemu.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id="kto-płaci"&gt;Kto płaci&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Obniżony VAT to mniejsze wpływy do budżetu państwa w okresie, gdy program obowiązuje. Ten ubytek trzeba pokryć: albo wyższym deficytem, albo cięciami w innych wydatkach, albo późniejszym podniesieniem podatków gdzie indziej. Ponieważ program ma z założenia charakter tymczasowy, ograniczony do kilku letnich tygodni, korzyść dla kierowcy jest krótkotrwała, a koszt dla finansów publicznych trzeba będzie rozliczyć niezależnie od tego, kto wygra spór o to, czyja to zasługa albo czyja wina.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Po zakończeniu wakacji ceny na stacjach mogą wrócić do poziomu sprzed obniżki, bo żaden z zapowiadanych mechanizmów nie zmienia struktury kosztów produkcji paliwa ani marż koncernów w dłuższym okresie. Zamiast punktowej ulgi podatkowej rozdanej wszystkim kierowcom niezależnie od dochodu, dostępne są narzędzia, które trafiają bezpośrednio w źródło tego zysku: podatek od nadzwyczajnych zysków koncernów paliwowych osiąganych na wysokich cenach ropy, albo inwestycja w tanią i regularną komunikację zbiorową, z której skorzystaliby także ci, których ten spór o ceny paliw w ogóle nie dotyczy.&lt;/p&gt;</content:encoded><enclosure url="https://images.unsplash.com/photo-1635627026254-b652e62d1d07?ixid=M3w5MTY0ODV8MHwxfGFsbHx8fHx8fHx8fDE3ODY5NjQ3MDB8&amp;ixlib=rb-4.1.0&amp;w=1600&amp;h=900&amp;fit=max&amp;q=80&amp;auto=format" type="image/jpeg"/><media:content url="https://images.unsplash.com/photo-1635627026254-b652e62d1d07?ixid=M3w5MTY0ODV8MHwxfGFsbHx8fHx8fHx8fDE3ODY5NjQ3MDB8&amp;ixlib=rb-4.1.0&amp;w=1600&amp;h=900&amp;fit=max&amp;q=80&amp;auto=format" medium="image"/><category>ekonomia</category><category>finanse publiczne</category><category>VAT</category><category>ceny paliw</category><category>Donald Tusk</category><category>Karol Nawrocki</category><category>Orlen</category></item></channel></rss>