Serbski skarb, amerykański szyld. Kto stoi za NewsMax Polska

Redakcja relacje.news — Mon, 08 Jun 2026 13:08:11 +0200

W czerwcu 2026 roku Polska zyska nową telewizję. Na papierze to kanał inspirowany jedną z największych prawicowych stacji w Stanach Zjednoczonych. Śledztwo OKO.press ujawnia jednak sieć powiązań, która prowadzi w nieoczekiwanym kierunku: do serbskiego skarbu państwa.

NewsMax to jeden z flagowych projektów amerykańskiej prawicy medialnej. Stacja wsławiła się intensywnym poparciem dla Donalda Trumpa, szerzeniem narracji o sfałszowanych wyborach w 2020 roku i polityką programową, w której przekaz polityczny dominuje nad standardami dziennikarstwa. W ostatnich latach model ten zaczął być eksportowany poza granice USA. Do Polski dotarł w dwóch krokach: wiosną 2026 roku pojawił się portal internetowy, w czerwcu nadchodzi telewizja.

Ślad prowadzi do Belgradu

Każda nowa telewizja to miliony zainwestowane w sprzęt, licencje, studia i pracowników. Pytanie o finansowanie to pytanie o to, kto będzie realnie decydował o linii programowej i czyje interesy będą za nią stały.

Śledztwo OKO.press ujawnia, że sieć powiązań stojących za NewsMax Polska prowadzi do serbskiego skarbu państwa. Ci sami ludzie, którzy zaangażowani są w budowanie polskiej edycji kanału, działali wcześniej w Serbii. A Serbia Aleksandra Vučicia to kraj, w którym granica między kapitałem państwowym a polityczną propagandą jest od lat celowo rozmyta.

Tamtejszy model medialny jest dobrze opisany przez badaczy i organizacje wolnościowe: pozornie prywatne stacje finansowane ze środków publicznych lub parapaństwowych, realizujące program polityczny aktualnych władz. Niezależne redakcje są wypychane z rynku przez odbieranie im reklam i kierowanie budżetów kampanii do przychylnych tytułów. Prowadzi to do sytuacji gdzie media przestają patrzeć władzy na ręce, tylko stają się jej przedłużeniem.

Jeśli ci sami ludzie próbują przenieść ten model do Polski, warto zapytać wprost: komu ma służyć polska emisja NewsMax i czy jej linia programowa będzie kształtowana przez redaktorów w Warszawie, czy przez kogoś w Belgradzie albo dalej.

Jak działa ta maszyna medialna

Skuteczność prawicowych stacji telewizyjnych w stylu NewsMax bierze się z prostego mechanizmu: kanał tworzy zamknięty ekosystem informacyjny, w którym dobór faktów, goście, komentatorzy i przekaz są spójne ideologicznie. Odbiorcy dostają wyłącznie potwierdzenia swoich przekonań, a każde zewnętrzne medium ośmielające się działać inaczej jest atakowane jako lewackie, stronnicze lub sprzedajne - co uodparnia widownię na krytykę samej stacji.

Stacja nie ukrywa politycznej identyfikacji, ale formalnie funkcjonuje jako serwis informacyjny. To pozwala korzystać z powagi medium, jednocześnie zwalniając z odpowiedzialności, którą dziennikarstwo powinno ze sobą nieść. Wyniki są widoczne na rynku amerykańskim od lat: NewsMax utrzymuje stałą, lojalną publiczność, która nie ucieka nawet po kolejnych aferach i demaskacjach nieprawdziwych informacji.

flowchart LR
A["Serbski skarb państwa"] --> B["Spółki powiązane"]
B --> C["Osoby zaangażowane w Serbii"]
C --> D["NewsMax Polska"]
D --> E["Portal (kwiecień 2026)"]
D --> F["Telewizja (czerwiec 2026)"]

Regulacyjna próżnia

Ostrożnie: Finansowanie mediów przez struktury powiązane z obcymi rządami stanowi zagrożenie dla niezależności debaty publicznej. Polskie przepisy nie zapewniają skutecznych narzędzi blokowania takich wejść na rynek medialny.

Kilka lat temu toczyła się w Polsce głośna debata o tzw. lex TVN, czyli przepisach ograniczających zagraniczne udziały w mediach. Projekt był forsowany przez ówczesną prawicową większość i spotkał się ze słusznym oporem jako narzędzie wymierzone w konkretnego nadawcę. Ironią jest, że teraz to z prawicowego kierunku nadchodzi projekt medialny z niejasnymi zagranicznymi powiązaniami i nikt głośno nie zadaje pytań o transparentność właścicielską.

Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji dysponuje instrumentami weryfikacji przy udzielaniu koncesji. Czy je użyje (i czy wyniki będą jawne) to również kwestia woli politycznej, nie tylko prawnej.

Rząd Koalicyjny, który po 2023 roku obiecywał naprawę mediów publicznych i obronę przestrzeni informacyjnej przed propagandą, dotąd nie zaproponował żadnych nowych mechanizmów ograniczających wpływy zagranicznych interesów na polskie media. Dotychczasowa regulacyjna próżnia pozostaje, a presja, żeby ją wypełnić, jest wyraźnie słabsza niż deklaracje kampanijne sprzed wyborów.

Stawka dla polskiej debaty publicznej

Model NewsMax, jeżeli zostanie skutecznie przeszczepiony, może trwale zmienić kształt polskiej debaty publicznej. Nie dlatego, że jedna stacja telewizyjna wywróci układ sił, ale dlatego, że normalizuje określony styl uprawiania polityki przez media.

Kiedy telewizja przestaje udawać neutralność i otwarcie przyjmuje rolę megafonu dla jednego obozu, zmienia się cały standard debaty. Politycy szukają obecności w studiu albo go unikają, oba te wybory przyznają stacji realną władzę. Inne redakcje muszą reagować na to, co ona nagłośni. Reklamodawcy kalkulują ryzyko wizerunkowe. I tak przez lata kształtuje się ekosystem medialny, z którego wyjść jest znacznie trudniej niż do niego wejść.

W Stanach Zjednoczonych ten eksperyment trwa od dekad. Efektem jest społeczeństwo, w którym część obywateli żyje w osobnej rzeczywistości informacyjnej - ze swoimi faktami, swoimi ekspertami i swoim rozumieniem tego, co jest prawdą.

Polska debata publiczna jest dziś pod wieloma względami chaotyczna i upolityczniona, ale wciąż pluralistyczna. Wprowadzenie kanału finansowanego przez struktury powiązane z obcym rządem, budowanego na modelu sprawdzonym w kraju o tendencjach autorytarnych, co sprawia, że to coś więcej niż tylko kolejny gracz na prywatnym rynku medialnym.

Za serbskim skarbem i amerykańskim szyldem kryje się prosta stawka: kto będzie decydował o tym, co trafia do polskich domów i czy Polki i Polacy będą w ogóle wiedzieć, skąd płyną na to pieniądze.