<?xml version="1.0" encoding="utf-8" standalone="yes"?><rss version="2.0" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"><channel><title>relacje.news</title><link>https://relacje.news/</link><description>Serwis informacyjny z progresywną i solidarnościową perspektywą.</description><language>pl</language><lastBuildDate>Sun, 15 Nov 2026 13:05:26 +0100</lastBuildDate><atom:link href="https://relacje.news/tagi/elektrownia-ostro%C5%82eka/index.xml" rel="self" type="application/rss+xml"/><image><url>https://relacje.news/img/default-cover.svg</url><title>relacje.news</title><link>https://relacje.news/</link></image><item><title>Ostrołęka pokazuje, że nadzór nad spółkami Skarbu Państwa nie zmienił się po latach. CBA zatrzymało 25 osób</title><link>https://relacje.news/ostroleka-pokazuje-ze-nadzor-nad-spolkami-skarbu-panstwa-nie-zmienil-sie-po-latach/</link><guid isPermaLink="true">https://relacje.news/ostroleka-pokazuje-ze-nadzor-nad-spolkami-skarbu-panstwa-nie-zmienil-sie-po-latach/</guid><pubDate>Sun, 15 Nov 2026 13:05:26 +0100</pubDate><dc:creator>Redakcja relacje.news</dc:creator><description>CBA zatrzymało 25 osób w sprawie węglowego bloku w Ostrołęce, który według ministra sprawiedliwości przyniósł ponad miliard złotych szkody. Zasady obsadzania rad nadzorczych w państwowych spółkach, przy których zapadały te decyzje, obowiązują nadal.</description><content:encoded xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/">&lt;p&gt;Centralne Biuro Antykorupcyjne zatrzymało 4 listopada 25 osób w śledztwie dotyczącym budowy węglowego bloku C w Elektrowni Ostrołęka. Minister sprawiedliwości i prokurator generalny Waldemar Żurek powiedział, że wśród zatrzymanych są &lt;a href="https://www.money.pl/gospodarka/25-osob-zatrzymanych-ws-ostroleki-minister-zabral-glos-prezesi-wiceprezesi-czlonkowie-zarzadow-7347412922489280a.html"&gt;prezesi, wiceprezesi i członkowie zarządów&lt;/a&gt; spółek, które na inwestycji straciły najwięcej, a &lt;a href="https://tvn24.pl/polska/zatrzymania-w-sprawie-elektrowni-ostroleka-waldemar-zurek-przeszukania-dotycza-dwoch-poslow-st9322382"&gt;przeszukania objęły także dwóch posłów&lt;/a&gt;. Zarzuty dotyczą nadużycia zaufania i wyrządzenia szkody w wielkich rozmiarach, za co grozi do 10 lat więzienia. Żurek wycenił &lt;a href="https://www.eostroleka.pl/zurek-o-ostrolece-tak-wyglada-rachunek-minister-komentuje-zarzuty-dla-25-osob,art133166.html"&gt;realną szkodę na ponad 1,027 mld zł, a ryzyko kar umownych na blisko 78 mln zł&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Śledztwo obejmuje lata 2018 i 2019. Prokuratura będzie ustalać, kto za decyzje z tamtego okresu odpowiada karnie. Pytanie, jak w ogóle mogły zapaść, dotyczy jednak czegoś, co działa do dziś: sposobu, w jaki państwo obsadza rady nadzorcze swoich spółek.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id="inwestycja-wbrew-sygnałom-rynku"&gt;Inwestycja wbrew sygnałom rynku&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Blok o mocy 1000 MW budowała spółka Elektrownia Ostrołęka, w której po połowie udziałów miały Energa i Enea, obie kontrolowane przez Skarb Państwa. Budowa ruszyła w 2018 roku, kiedy europejskie banki masowo wycofywały się z finansowania nowych elektrowni węglowych, bo unijna polityka klimatyczna i rosnące koszty emisji CO2 robiły z takiego kredytu ryzyko na dekady. Finansowania bankowego projekt nie zdobył. W lutym 2020 roku Energa i Enea zawiesiły finansowanie, a w czerwcu zrezygnowały z węgla.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;W maju 2020 roku Elektrownia Ostrołęka &lt;a href="https://www.money.pl/gielda/energa-i-enea-elektrownia-ostroleka-dokonala-odpisow-na-1-027-mln-zl-6512458890745473a.html"&gt;zrobiła odpisy na 1,027 mld zł&lt;/a&gt;, czyli wyceniła rozpoczętą budowę na zero. Wynik netto Energi spadł przez to o 443 mln zł, Enei o około 500,9 mln zł. Najwyższa Izba Kontroli &lt;a href="https://notesfrompoland.com/2022/06/03/abandoned-coal-plant-cost-poland-1-3bn-zloty-amid-serious-irregularities-finds-state-auditor/"&gt;szacowała w 2022 roku łączne straty na około 1,35 mld zł&lt;/a&gt;. Ponieważ większość akcji tych spółek należy pośrednio lub bezpośrednio do państwa, to były pieniądze publiczne.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Przy kolejnej kontroli NIK ustaliła, że zarząd Elektrowni Ostrołęka przy wycofywaniu się z budowy &lt;a href="https://enerad.pl/nik-prawie-miliard-strat-zamiast-bloku-weglowego-w-ostrolece-zarzad-dzialal-nielegalnie-i-niegospodarnie/"&gt;zaakceptował bez pełnej weryfikacji roszczenia generalnego wykonawcy na ponad 958 mln zł netto&lt;/a&gt; i przekazał udziałowcom, Enei i Enerdze, niepełne i nieprawdziwe dane o rozliczeniu. Izba zapowiedziała zawiadomienie do prokuratury.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Na miejscu węglowego bloku spółka CCGT Ostrołęka, w której po połowie udziałów mają Energa i Orlen, buduje blok gazowy o mocy 745 MW netto; Enea w tej inwestycji nie uczestniczy. Jest w fazie rozruchu, a &lt;a href="https://www.parkiet.com/energetyka/art44174031-gazowa-ostroleka-energi-najpozniej-na-poczatku-2027-roku"&gt;do użytku ma zostać oddany najpóźniej w pierwszym kwartale 2027 roku&lt;/a&gt;, z opóźnieniem względem harmonogramu.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id="kto-wybiera-ludzi-do-rad-nadzorczych"&gt;Kto wybiera ludzi do rad nadzorczych&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Zarządy państwowych spółek powołuje i kontroluje rada nadzorcza, a radę wskazuje właściciel, czyli w praktyce rząd i minister nadzorujący spółkę. O tym, kto może w radzie zasiąść, rozstrzyga &lt;a href="https://arslege.pl/wymogi-dla-kandydatow-na-czlonkow-organow-nadzorczych/k1565/a100965/"&gt;art. 19 ustawy o zasadach zarządzania mieniem państwowym&lt;/a&gt; z 2016 roku.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Wymogi brzmią poważnie: wyższe wykształcenie, pięć lat stażu pracy i jedna z kwalifikacji wymienionych w ustawie. Może to być egzamin dla kandydatów na członków rad nadzorczych, ale zamiast egzaminu wystarczy doktorat z nauk ekonomicznych, prawnych lub technicznych, uprawnienia radcy prawnego, adwokata czy biegłego rewidenta albo dyplom MBA, który można zrobić na studiach podyplomowych. Żadna z tych kwalifikacji nie wymaga znajomości energetyki ani doświadczenia w prowadzeniu inwestycji za miliardy złotych.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Ustawa zakazuje wskazywania do rad pracowników biur poselskich i senatorskich, osób zatrudnionych przez partie oraz członków partyjnych władz, którzy reprezentują partię na zewnątrz. Zwykłego członka partii czy byłego współpracownika ministra ten zakaz nie obejmuje. Partyjna rekomendacja nie jest więc z ustawą sprzeczna, wystarczy, że kandydat ma odpowiedni papier.&lt;/p&gt;
&lt;div class="alert alert-info" role="alert"&gt;
&lt;p class="mb-0"&gt;Art. 19 ustawy o zasadach zarządzania mieniem państwowym przewiduje też członków rad nadzorczych wybieranych przez pracowników, rolników lub rybaków. Nie muszą oni spełniać wymogów kwalifikacyjnych, ale w radach stanowią mniejszość. O inwestycjach decyduje większość wskazana przez właściciela.&lt;/p&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;h2 id="co-zmieniło-się-po-2023-roku"&gt;Co zmieniło się po 2023 roku&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Ministerstwo Aktywów Państwowych, które w 2019 roku stworzył rząd Zjednoczonej Prawicy do nadzoru nad państwowymi spółkami, działa dalej. Po zmianie władzy kierowali nim kolejno Borys Budka i Jakub Jaworski, a od lipca 2025 roku &lt;a href="https://www.gov.pl/web/aktywa-panstwowe/minister-wojciech-balczun-na-ekf-aktywny-wlasciciel-to-warunek-bezpieczenstwa-i-rozwoju-polskiej-gospodarki"&gt;Wojciech Balczun&lt;/a&gt;. Rząd Donalda Tuska wymienił ludzi w zarządach i radach, ale nie zmienił zasad, według których się ich wybiera: kandydatów wskazuje strona rządowa, a kwalifikacje z art. 19 pozostały te same.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;OKO.press pisze w &lt;a href="https://oko.press/sprawa-elektrowni-ostroleka-to-symbol-chorych-ukladow-w-panstwowych-firmach"&gt;tekście o Ostrołęce&lt;/a&gt;, że szara strefa między politykami a menedżerami państwowych spółek istnieje nadal i nikt nie zrobił nic, żeby poprawić ład korporacyjny. Autorzy tłumaczą to interesem obu stron: politycy obsadzają stanowiska i bronią swoich nominatów, a nominaci odwdzięczają się lojalnością.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id="rachunek-po-sześciu-latach"&gt;Rachunek po sześciu latach&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Zarzuty pojawiły się sześć lat po tym, jak spółki spisały budowę na straty, i cztery lata po raporcie NIK z 2022 roku. Przez ten czas kadencje w radach i zarządach spółek energetycznych kończyły się tak, jak kończą się zwykle: razem ze zmianą władzy, a nie z rozliczeniem inwestycji, która pochłonęła ponad miliard złotych.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Proces karny może ustalić, kto złamał prawo. Nie zmieni tego, że rady nadzorcze państwowych spółek nadal obsadza się według klucza partyjnego, a członkowie wybrani przez pracowników, tam gdzie w ogóle zasiadają w radach, są w mniejszości i nie mogą zablokować decyzji większości. Dopóki o miejscu w radach decyduje polityczna rekomendacja, a nie rozliczenie z wyników spółki, kolejna Ostrołęka pozostaje możliwa niezależnie od tego, która partia akurat obsadza stanowiska.&lt;/p&gt;</content:encoded><enclosure url="https://images.unsplash.com/photo-1735240283463-dab9decdc21d?ixlib=rb-4.1.0&amp;w=1600&amp;h=900&amp;fit=max&amp;q=80&amp;auto=format" type="image/jpeg"/><media:content url="https://images.unsplash.com/photo-1735240283463-dab9decdc21d?ixlib=rb-4.1.0&amp;w=1600&amp;h=900&amp;fit=max&amp;q=80&amp;auto=format" medium="image"/><category>polityka</category><category>Elektrownia Ostrołęka</category><category>Enea</category><category>Energa</category><category>rady nadzorcze</category><category>Waldemar Żurek</category><category>Skarb Państwa</category></item></channel></rss>